Second “National Dialogue” Meeting Held in Hamburg — “Social Justice: The Foundation of Lasting Peace and National Unity”دومین نشست «گفتمان ملی؛ راهی به سوی وحدت ملی، صلح و پیشرفت» در هامبورگ برگزار شدپه هامبورګ کې د ملي مرکې دویمه ناسته ترسره شوه

On Sunday 5 July 2026, Hamburg hosted the second National Dialogue meeting in the city — the thirteenth round of the movement's worldwide series — under the slogan “Social Justice: The Foundation of Lasting Peace and National Unity”, attended by academic, cultural and social figures, civil activists, representatives of organisations and members of the Afghan community in Germany.

The gathering continued the National Dialogue's series of programmes — a popular, independent and inclusive process working to strengthen national dialogue, build consensus among Afghans and identify practical ways to achieve lasting peace, social justice and national unity.

The ceremony opened with a Quran recitation and the national anthem; Khairullah Seraj, head of the Hamburg branch, welcomed participants and presented the programme, after which Khushal Rohi, a member of the National Dialogue's leadership, spoke on its goals, vision and next steps, stressing the importance of participation by all segments of Afghan society in finding national solutions to the country's crises.

Ahmad Mukhtar Naderi then presented a paper entitled “Social Justice: The Foundation of Lasting Peace and National Unity”, examining Afghanistan's historical experience and successful and failed peace processes worldwide, and arguing that lasting peace is impossible without social justice, the rule of law, genuine popular participation, security and national trust.

In the open discussion, participants shared views and proposals on achieving a lasting and just peace; the role of social justice and citizens' fundamental rights; securing women's basic rights, especially education, work and social participation; the importance of national unity and consensus; the role of the refugee and diaspora community in supporting national processes; and ways to strengthen social cohesion, national sovereignty and public participation.

In the final part, the six-month activity report of the Hamburg branch was presented and local officials were elected by participants' votes to lead the committee for the coming year; Khushal Rohi delivered the closing statement and summary, emphasising the continuation of national dialogue, the independence of the process, broader participation of all ethnic groups and communities, respect for human rights and dignity, and joint efforts towards lasting peace, social justice and a future built on national unity, with organisers announcing that the proposals raised will be recorded and used in developing national solutions for Afghanistan's future.

روز یکشنبه، ۵ جولای ۲۰۲۶، شهر هامبورگ میزبان دومین نشست «گفتمان ملی» و سیزدهمین دور از سلسله برنامه‌های سراسری این جریان با شعار «عدالت اجتماعی،بنیاد صلح پایدار و وحدت ملی» بود. در این برنامه، تعدادی از شخصیت‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی، فعالان مدنی، نمایندگان نهادها و جمعی از هموطنان مقیم آلمان حضور داشتند.

این نشست که در ادامه سلسله برنامه‌های «گفتمان ملی» برگزار گردید؛ روندی مردمی، مستقل و فراگیر که با هدف تقویت گفت‌وگوی ملی، ایجاد اجماع میان شهروندان افغانستان و بررسی راهکارهای عملی برای دستیابی به صلح پایدار، عدالت اجتماعی و وحدت ملی فعالیت می‌کند.

مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و اجرای سرود ملی آغاز شد. ابتدا خیرالله سراج مسئول شعبه هامبورگ ضمن خوشامدگویی به اشتراک‌کنندگان، درباره برنامه معلومات ارایه کرد و سپس خوشال روهی عضو هییت رهبری گفتمان ملی در مورد اهداف، چشم‌انداز و گام‌های بعدی گفتمان ملی سخنرانی کرد و بر اهمیت مشارکت همه اقشار جامعه افغانستان در یافتن راه‌حل‌های ملی برای بحران‌های کشور تأکید نمود.

در ادامه، احمد مختار نادری کارشناس برنامه با ارائه مقاله‌ای تحت عنوان «عدالت اجتماعی؛ بنیاد صلح پایدار و وحدت ملی»، به بررسی تجربه‌های تاریخی افغانستان و نمونه‌های موفق و ناموفق روندهای صلح در جهان پرداخت. وی تأکید کرد که صلح پایدار بدون عدالت اجتماعی، حاکمیت قانون، مشارکت واقعی مردم، امنیت و اعتماد ملی امکان‌پذیر نخواهد بود.

در بخش گفت‌وگوی آزاد، اشتراک‌کنندگان دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره موضوعات زیر مطرح کردند:

● راهکارهای دستیابی به صلح پایدار و عادلانه در افغانستان؛

● نقش عدالت اجتماعی و حقوق اساسی شهروندان در تأمین صلح؛

● تأکید بر تأمین حقوق اساسی زنان، به‌ویژه حق آموزش، کار و مشارکت‌های اجتماعی؛

● اهمیت وحدت و اجماع ملی در عبور از بحران‌های کشور؛

● نقش جامعه مهاجر و دیاسپورای افغانستان در حمایت از روندهای ملی؛

● راهکارهای تقویت انسجام اجتماعی، حاکمیت ملی و مشارکت همگانی.

در بخش پایانی برنامه، گزارش فعالیت‌های شش‌ماهه گفتمان ملی در هامبورگ توسط مسئول کمیته هامبورگ ارائه شد. سپس انتخابات مسئولان محلی این روند برگزار گردید که بر اساس آرای اشتراک‌کنندگان، افراد انتخاب شده تا یکسال دیگر مسیولیت پیشبرد کمیته را به عهده خواهند داشت.

در پایان نشست، بیانیه و جمع‌بندی برنامه توسط خوشال روهی قرائت شد. در این جمع‌بندی، بر ضرورت ادامه گفت‌وگوهای ملی، حفظ استقلال این روند، تقویت مشارکت همه اقوام و اقشار جامعه، احترام به حقوق و کرامت انسانی و تلاش مشترک برای دستیابی به صلح پایدار، عدالت اجتماعی و آینده‌ای مبتنی بر وحدت ملی تأکید شد.

برگزارکنندگان اعلام کردند که پیشنهادها و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این نشست، پس از جمع‌بندی، در چارچوب روند گفتمان ملی ثبت و در تدوین راهکارهای ملی برای آینده افغانستان مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

د یکشنبې په ورځ، د ۲۰۲۶ کال د جولای په ۵مه، هامبورګ ښار د «ملي مرکې» د دویمې ناستې او د دغه بهیر د نړیوالو ناستو د دیارلسمې دورې کوربه و، چې د « ټولنیز عدالت، د تلپاتې سولې او ملي یووالي بنسټ» تر شعار لاندې جوړه شوه. په دې ناسته کې ګڼ شمېر سیاسي، علمي، فرهنګي او ټولنیزو افغان شخصیتونو، مدني فعالانو او د یو شمېر بنسټونو استازو ګډون کړی و.

دا غونډه د «ملي مرکې» د پرله پسې ناستو د لړۍ په دوام جوړه شوه. ملي مرکه یو ولسي, خپلواک او ټولګډونی بهیر دی چې د افغانانو تر منځ د ملي خبراترو د پراختیا، د ملي تفاهم، انسجام او اجماع رامنځته کولو او د تلپاتې سولې، ټولنیز عدالت او ملي یووالي د ترلاسه کولو لپاره عملي لارې چارې لټوي.

غونډه د قرآن کریم د مبارکو ایتونو په تلاوت او د ملي سرود په غږولو سره پیل شوه. ورپسې د هامبورګ د څانګې مشر ښاغلي خیرالله سراج ګډونوالو ته د ښه راغلاست ترڅنګ د ناستې د موخو او اجنډا په اړه معلومات وړاندې کړل او بیا د ملي مرکې د مشرتابه پلاوي غړي خوشال روهي د ملي مرکې د موخو، لیدلوري او راتلونکو ګامونو په اړه وینا وکړه او د هېواد د کړکېچونو لپاره د ملي حل‌لارو په موندلو کې یې د افغانستان د ټولنې د ټولو پرګنو د ګډون پر ارزښت ټینګار وکړ.

ورپسې، د ټولنیزو علومو کارپوه احمد مختار نادري د «ټولنیز عدالت؛ د تلپاتې سولې او ملي یووالي بنسټ» تر سرلیک لاندې یو پرېزنټېشن وړاندې کړ او په ترڅ کې یې د افغانستان تاریخي تجربې او په نړۍ کې د سولې د بهیرونو بریالۍ او ناکامې بېلګې وڅېړلې. هغه ټینګار وکړ چې تلپاتې سوله له ټولنیز عدالت، د قانون له حاکمیت، د خلکو له رښتیني ګډون، امنیت او ملي اعتماد پرته ممکنه نه ده.

په پرانیستې بحث کې، ګډونوالو د لاندې موضوعاتو په اړه خپل نظرونه او وړاندیزونه مطرح کړل:

■ په افغانستان کې تلپاتې او عادلانه سولې ته د رسېدو لارې چارې؛

■ د سولې په ټینګښت کې د ټولنیز عدالت او د اتباعو د اساسي حقونو رول؛

■ د ښځو د اساسي حقونو، په ځانګړې توګه د زده‌کړې، کار او ټولنیز ګډون پر تامین ټینګار؛

■ د هېواد له کړکېچونو څخه په تېرېدو کې د ملي یووالي او اجماع ارزښت؛

■ د ملي بهیرونو په ملاتړ کې د افغانستان د کډوالو او دیاسپورا ټولنې رول؛

■ د ټولنیز انسجام، ملي واکمنۍ او ملي مشارکت د پیاوړتیا لارې چارې.

په ټوله کې ګډونوالو د ټولنیز عدالت او بشري حقونو پر نقض او ځانګړي ډول د ښځو د حقونو په اړه ژوره اندېښنه وښودله او په ملي کچه یې د جدي اقداماتو غوښتنه وکړه.

د ناستې په پای کې، په هامبورګ کې د ملي مرکې د شپږ میاشتنیو فعالیتونو راپور وړاندې شو او ورپسې د دغې څانکې د سيمه‌ييزو مسئولانو انتخابات ترسره شول چې د ګډونوالو د رایو پر بنسټ، ټاکل شوي کسان به تر یوه بل کال پورې د څانګې چارې پر مخ بیایي.

د ناستې په پای کې، د بحثونو لنډیز او مهمې پرېکړې د خوشال روهي له خوا وړاندې شوې. په دې لنډیز کې د ملي خبرو اترو پر دوام، د دغه بهیر د خپلواکۍ پر ساتلو، د ټولنې د ټولو قومونو او پرګنو د ګډون پر پیاوړتیا، انساني حقونو او کرامت ته پر درناوي او د تلپاتې سولې، ټولنیز عدالت او ملي یووالي پر بنسټ روښانه راتلونکي ته د رسېدو لپاره پر ګډو هڅو ټینګار وشو.

سمبالوونکو اعلان وکړ چې په دې ناسته کې مطرح شوي وړاندیزونه او نظرونه به په دقت سره ثبت کېږي او د افغانستان د راتلونکې په اړه به د ملي حل‌لارو په تدوین کې ګټه ترې اخیستل کېږي.