On 10 July 2025, more than 50 national, political, academic and social figures, along with leaders and representatives of Afghan community organisations from Birmingham and other UK cities, gathered for a one-day meeting of the Afghan National Dialogue (Mili Maraka) — a continuation of the London and Berlin meetings and part of a worldwide consultative process aimed at charting a roadmap for an inclusive, Afghan-led national dialogue for peace, unity and progress in Afghanistan.
The meeting opened with a recitation from the Holy Quran, after which Mr. Hanif Alkozai, on behalf of the Mehwar-e-Milli facilitation team, delivered the opening remarks, emphasising the need to build trust, convergence and a shared vision among Afghans.
Dr. Sharif Zarif then gave a comprehensive presentation on the objectives, structure and expected outcomes of the process, stressing that it must be transparent, inclusive and grounded in the real experiences of the Afghan people in order to pave the way for a just and lasting peace.
The discussions were facilitated across several sessions by Dr. Sami Jora, Mr. Farid Rahimi and Dr. Ayaz Safi, with participants insisting that the process must be people-led rather than elitist, and that all voices — especially women, youth and marginalised groups — must be heard.
Later sessions addressed the challenges and role of the Afghan diaspora, including fragmentation, declining public trust in previous processes and the need for greater cooperation, and participants focused on practical steps such as creating local committees or branches, harmonising messaging and providing neutral spaces for continued dialogue.
Dr. Khusraw Sangarwal presented a summary of the findings, noting that the Birmingham outcomes will feed into the wider National Dialogue alongside similar consultations around the world, and the meeting closed with participants endorsing the creation of a Birmingham local committee to carry the process forward.
به تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۲۵، بیش از ۵۰ تن از شخصيت های ملی، سياسی، علمي و اجتماعی و مسئولين و نماینده های نهادهای افغان های مقيم بیرمنگهام و سایر شهر های برتانیه گردهم آمدند تا در یک نشست یکروزه گفتمان ملی افغان ها يا ملی مرکه شرکت کنند. این نشست به ادامه نشست های لندن و برلین بخشی از یک روند مشورتی افغان ها در سطح جهانی بود که هدف آن ترسیم نقشهراهی برای یک گفتوگوی ملی همهشمول و تحت رهبری افغانها، برای صلح، وحدت و پیشرفت در افغانستان میباشد.
این نشست با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد که فضای تأمل و معنویت را در محفل حاکم ساخت. سپس آقای حنیف الکوزی، به نمایندګی تیم تسهیلکننده “محور ملی”، سخنرانی افتتاحیه را انجام داد و بر ضرورت ایجاد اعتماد، همگرایی و دید مشترک میان افغانها تأکید کرد.
پس از آن، دکتر شریف ظریف یک ارائه جامع پیرامون اهداف، ساختار و نتایج مورد نظر روند گفتمان ملی افغانها ارائه کرد. او تأکید نمود که این روند باید شفاف، فراگیر و مطابق با واقعیتهای زندگی مردم افغانستان باشد تا زمینهساز صلح عادلانه و پایدار گردد.
بحثهای گفتمان ملی در چندین نشست توسط دکتر سمیع جوره، آقای فرید رحیمی و دکتر ایاز صافي تسهیل گردید. نخستین پنل در مورد چشمانداز، اصول و اهداف روند گفتمان ملی « ملی مرکه» بود. اشتراککنندگان تأکید داشتند که این روند باید از سوی مردم هدایت شود، نه نخبهگرایانه، و همه صداها، بهویژه زنان، جوانان و اقشار محروم، باید شنیده شود.
در نشستهای بعدی، چالشها و نقش دیاسپورای افغان مورد بحث قرار گرفت. اشتراککنندگان از پراکندگی، کاهش اعتماد عمومی به پروسههای قبلی و نیاز به همکاری بیشتر سخن گفتند. ضرورت همگرایی میان افغانهای مهاجر، برای سهمگیری مؤثر در روند ملی، از جمله نکات کلیدی بحث بود.
در ادامه، اشتراککنندگان روی گامهای عملی و استراتژیک تمرکز کردند. پیشنهادهایی مطرح شد که کمیته ها ياشعبه های محلی ملی مرکه ایجاد گردد، پیامها منسجم شود، و فضاهای بیطرف برای ادامه گفتوگو فراهم گردد.
خلاصهای از یافتهها و پیشنهادها توسط دکتر خسرو سنگروال ارائه شد و تأکید گردید که نتایج این نشست در بیرمنگهام در کنار مشورههای مشابه در دیگر نقاط جهان، وارد روند کلی گفتمان ملی خواهد شد.
در پایان، حاضران حمایت خود را از ایجاد “کمیته محلی بیرمنگهام” اعلام کردند تا روند ادامه یابد و صدای جامعه محلی در گفتوگوی ملی شنیده شود. نشست با امید، تعهد و حس مسئولیت مشترک برای آیندهای عادلانه و باثبات پایان یافت.
د ۲۰۲۵ کال د جولای پر ۱۰مه، د انګلستان په برمنګهم ښار کې د ملي مرکې لومړنۍ غونډه ترسره شوه. پدې مرکه کې له برمينګهم او د برتانيې له نورو ښارونو څخه تر پنځوسو زيات د افغانانو ملي، سياسي، علمي او ټولنيزو شخصيتونو، د ټولنو او بنسټونو مشرانو او استازو ګډون کړی وو. دا غونډه د لندن او برلين د مرکو په تسلسل په نړيواله کچه د افغانانو د سلا مشورو د لړۍ یوه برخه وه، چې موخه یې په افغانستان کې د سولې، یووالي، او پرمختګ لپاره د افغانانو په مشرۍ او د افغانانو لپاره د يوه ټولګډونه ملي بحث له لارې د يوې ګډې لارنقشې او ملي اجماع رامنځته کول و.
د مرکې پیل د قرآن کریم په مبارکو آیتونو وشو چې د مرکې په فضا کې یې د روحانیت، درناوي او یووالي روحيه خپره کړه. ورپسې، د ملي محور په استازيتوب ښاغلي حنیف الکوزي د پرانیستونکې وينا پر مهال ټینګار وکړ چې افغانان باید د باور، یووالي او ګډ لید د رامنځته کولو لپاره لاسونه سره یو کړي.
ډاکټر شریف ظریف د ملي مرکې د نوښت، اهدافو، جوړښت، او پایلو په اړه هر اړخیزه رڼا واچوله. هغه ټینګار وکړ چې دا بهیر باید روڼ، ټولګډونه او له افغان واقعیتونو سره سم وي، تر څو د سولې او عدالت پر بنسټ یو با ثباته راتلونکی تضمین شي.
د مرکې بحثونه په څو ناستو کې د ډاکټر سمیع جوره، ښاغلي فرید رحیمي، او ډاکټر ایاز صافي له لوري تسهیل شول. د مرکې لومړۍ ناسته د ملي مرکې يا ملي خبرو اترو د لید، اصولو، او اهدافو په اړه وه. ګډونوالو وویل چې دا بهیر باید د ولس مالکيت وي او د ولس له لوري پرمخ ولاړ شي، نه دا چې یوازې د مخورو له لوري، او باید په رښتیني توګه د ټولو افغانانو غږونه پورته کړي.
دويمه ناسته د ملي يووالی، سولې او پرمختګ لپاره د افغانانو هڅو ته او په دې لاره کې ستونزو او حل لارو ته ځانګړې شوې وه او درېيمه ناسته هم د هېواد په برخليک کې د بهرمېشته افغانانو د ونډې او ننګونو په اړه وه. په وروستیو بحثونو کې د ملي مرکې د بهیر پر وړاندې پر ننګونو او ونډې تمرکز وشو. ګډونوالو د افغانانو د خواره واره توب، پر سیاسي بهیرونو د خلکو د بې باورۍ، او د افغانانو ترمنځ د همکاریو اړتیا ته اشاره وکړه. د بهر مېشته افغانانو ترمنځ د همغږۍ اړتیا د خبرو يوه مهمه موضوع وه.
د مرکې په وروستۍ برخه کې ګډونوالو پر دې خبرې وکړې چې څنګه راتلونکي ګامونه مشخص، همغږي او هدفمند وي. وړاندیزونه وشول چې د ملي مرکې سیمهییزې څانګې او کميټې جوړې شي، ګډ پیغامونه منظم شي، او یو باور يوه داسې فضا رامنځته شي چې د ملي مرکې بحثونه پکې دوام ومومي.
ډاکټر خسرو سنگر وال د وروستي بحث لنډیز وړاندې کړ او ویې ویل چې د برمنګهم د مرکې پایلې به د نړۍ په نورو ښارونو کې د ورته مرکو له پایلو سره یو ځای شي او د لويو ملي طرحو په توګه به له ولس سره شريکې شي او له دې سره به د ملي مرکې بهیر ورځ په ورځ پیاوړی کېږي.
د غونډې په پای کې ګډونوالو د “برمنګهم سیمهییزې څانګې” د جوړولو ملاتړ وکړ، څو ملي بحثونه نور هم وغځېږي او د ځایي افغانانو غږونه واورېدل شي. دا غونډه د هیلې، ژمنتیا او د یو باعزته راتلونکي لپاره د ګډ مسؤلیت له احساس سره پای ته ورسېده.