In this message, participants of the Cologne National Dialogue meeting — addressing the authorities as fellow Afghans, as fathers and mothers, brothers and sisters, elders and youth — sincerely appealed for the doors of education to be reopened to Afghan girls, stressing that the request stems not from foreign pressure but from sacred Islamic values, the history of the Afghan people and the principles of human rights.
The message notes that education is a divine command, not a privilege: the first word of the Holy Quran was 'Iqra' (Read), and the Prophet (PBUH) declared the pursuit of knowledge obligatory for every Muslim, male and female; throughout Islamic history women have been scholars, writers and teachers, and the world's first university, al-Qarawiyyin, was founded by a Muslim woman, Fatima al-Fihri, in 859 CE.
It recalls that Afghan women have always been symbols of resolve, faith and honour — from the mother of Mirwais Nika and the mother of Ahmad Shah Baba to Malalai of Maiwand — and that today's Afghan girls, their heirs, seek no revolution but simply permission to serve their faith, homeland and people.
It asks who will be the doctors, teachers, engineers and scholars of tomorrow if girls remain barred from schools and universities, noting that women across the Islamic world study within Islamic frameworks, and asks why Afghanistan cannot build an Afghan-Islamic model in which both faith and knowledge are preserved.
The message concludes that the National Dialogue is neither a political opposition nor a source of discord but a popular effort to build solidarity, trust and solutions among Afghans, and it invites the authorities to hear this voice of the people — not a rebellion, not political pressure, not a foreign agenda, but a request to restore a divine, national and human right.
السلام علیکم و رحمة الله و برکاته؛
ما – شهروندان افغان شما: پدران و مادران، برادران و خواهران، پیران و جوانان – این خواست را با دل همدرد و امیدوار خدمت شما پیشکش میکنیم.
بسیاری از افغانها شاید با شما اختلافات سیاسی داشته باشند، اما در اینجا ما نه از سر مخالفت و دشمنی، بلکه از منظر ملت مشترک، دین مشترک، و سرنوشت مشترک با شما سخن میگوییم.
امروز، از شما صمیمانه تقاضا داریم که دروازههای آموزش را دوباره به روی دختران خود باز کنید – این تقاضا نه از فشار خارجی ناشی شده، بلکه ریشه در ارزشهای مقدس اسلامی، تاریخ مردم افغانستان، و اصول حقوق بشری دارد.
آموزش: فرمان الهی است، نه امتیاز
نخستین کلمه قرآن کریم این بود: «اقْرَأْ» – بخوان! (سوره علق، آیه ۱)
پیامبر اسلام ﷺ فرمودهاند: «طلب علم بر هر مسلمان، مرد و زن، فرض است» (ابن ماجه ۲۲۴ – حدیث صحیح)
در تاریخ اسلام، زنان نهتنها درس خواندهاند بلکه عالمان، نویسندگان، آموزگاران و پیشگامان علم بودهاند. نخستین دانشگاه جهان، «القرئویین» توسط یک زن مسلمان بهنام فاطمه الفهری در سال ۸۵۹ میلادی تأسیس شد.
پس چرا باید دختران افغان از حق آموزشی که اسلام به آنان عطا کرده، محروم بمانند؟
زنان افغان همواره نماد عزم، ایمان و غیرت بودهاند
تاریخ ما نشان میدهد:
- مادر میرویس نیکه با مشورت و عقل، پسرش را در مسیر استقلال قرار داد
- مادر احمد شاه بابا الهامبخش بنیانگذاری افغانستان قدرتمند شد
- ملالی میوند بدون اسلحه، پرچم غیرت و شجاعت را بلند کرد
دختران امروز افغانستان، وارثان همین زنان اند. آنان خواهان انقلاب نیستند، بلکه فقط اجازه میخواهند تا به دین، میهن و مردمشان خدمت کنند.
اگر آموزش بسته باشد، فردا چهکسی خدمت خواهد کرد؟
اگر دختران ما از مکاتب و پوهنتونها محروم شوند:
- چه کسی فردا برای مادرانمان طبیب خواهد شد؟
- چه کسی معلم فرزندانمان خواهد بود؟
- و چه کسی معمار و دانشمند جامعه و کشور خواهد بود؟
در تمامی کشورهای اسلامی جهان، زنان در چارچوب اسلامی به تحصیل مشغولاند.
پس چرا افغانستان نتواند الگوی اسلامی و افغانیای بسازد که در آن هم ایمان حفظ شود و هم علم؟
گفتمان ملی « مرکه ملی» نه اپوزیسیون سیاسی است و نه فتنه؛ بلکه تلاش مردمی برای ایجاد همبستگی، اعتماد و راهحل بین افغانها است.
ما از شما دعوت میکنیم که این صدای مردم را بشنوید. این نه شورش است، نه فشار سیاسی، نه اجندای خارجی؛ بلکه درخواست بازگرداندن یک حق الهی، ملی و انسانی است.
السلام علیکم و رحمة الله و برکاته،
موږ – ستاسو افغان هیوادوال: پلرونه او میندې، وروڼه او خویندې، سپینږیري او ځوانان دا غوښتنه د خواخوږۍ او يو هیله من زړه سره وړاندې کوو.
ډیر افغانان به ستاسو سره سیاسی ستونزی او اختلافات لری خو دلته موږ د مخالفت یا دښمنۍ له مخې نه، بلکې د یو ملت، یو دين، او ګډ برخلیک له مخې خبرې کوو.
نن ورځ، موږ له تاسو څخه غوښتنه کوو چې، د خپلو لوڼو پر مخ د زدهکړې دروازې بیا پرانیزئ – دا غوښتنه د کوم بهرني فشار له مخې نه ده، بلکې د اسلام له سپېڅلو ارزښتونو، د افغانانو له تاریخ، او د بشري حقونو له اصولو څخه راولاړه شوې ده.
زدهکړه: یو الهي امر دی، نه امتیاز
د قرآن کریم لومړۍ کلمه وه:“اقْرَأْ” ولوله (سورة العلق ۹۶:۱)
رسول الله ﷺ فرمایي: د علم زدهکړه پر هر مسلمان (نارینه او ښځینه) فرض ده (ابن ماجه ۲۲۴ – صحیح حدیث)
د اسلام په تاریخ کې ښځو نه یوازې زدهکړې کړې دي، بلکې عالمانی، لیکوالانې، ښوونکې او د علم مشرانې هم وې. د نړۍ لومړۍ پوهنتون القرئویین د یوې مسلمانې ښځې فاطمه الفهري له خوا په ۸۵۹م کال کې تاسیس شو.
نو ولې باید زموږ افغان لوڼې له هغه حق څخه بېبرخې پاتې شي، چې اسلام ورکړی دی؟
افغان ښځې تل د عزم، ایمان او غیرت سمبول وې
زموږ تاریخ ښيي:
• د میرویس نیکه مور د مشورې او عقل له لارې خپل زوی د خپلواکۍ پر لاره روان کړ.
• د احمد شاه بابا مور هغه ته الهام ورکړ چې د یو پیاوړي افغانستان بنسټ کېږدي.
• د میوند ملالې له وسلی پرته، د غیرت او جرأت علم پورته کړ.
د افغان وطن نننۍ لوڼې د همدغو مېرمنو وارثانې دي. دوی انقلاب نه غواړي، بلکې اجازه غواړي چې خپل دین، وطن او ولس ته خدمت وکړي.
که زدهکړی بندې وي نو سبا به څوک خدمت کوي؟
که زموږ لوڼې له ښوونځیو او پوهنتونونو منع شي:
• سبا به څوک زموږ میندو ته ډاکترانې شي؟
• زموږ ماشومانو ته به ښوونکې شي؟
• او څوک به د هېواد او ټولنی معمارانې او پوهانې شي؟
د نړی په ټولو اسلامي هېوادونو کې ښځې د اسلامي چوکاټ دننه زدهکړې کوي.
نو ولې افغانستان نشي کولی چې یو افغاني او اسلامي ماډل جوړ کړي – چیرې چې هم ایمان خوندي وي او هم علم؟
ملي مرکه نه سیاسي اپوزیسیون دی، نه فتنه – دا یوه ولسي هڅه ده چې د افغانانو تر منځ یووالی، اعتماد او د حل لارې پیدا کړي.
موږ تاسو ته بلنه درکوو چې دا ولسي غږ واورئ. دا نه بغاوت دی، نه سیاسي فشار – نه بهرنۍ اجندا بلکې د یو الهي، افغاني او انساني حق د بیرته ورکولو غوښتنه ده.
ملي مرکه – د ملي یووالي، سولې او پرمختګ لپاره