On 4 October 2025, Hamburg hosted one of the most significant gatherings of the Afghan diaspora: a National Dialogue (Mili Maraka) meeting attended by more than one hundred prominent academic, cultural, political and social figures, with notable participation of women and youth, marking a turning point in collective efforts to find practical ways out of Afghanistan's crisis.
Participants stressed the need to establish National Dialogue hubs in cities around the world so that the initiative becomes a central address for reflecting the views, demands and concerns of the Afghan nation — structures intended to pave the way for a national jirga abroad that, with the support of the United Nations, could represent a united Afghan voice internationally.
They called for a shared definition of national interests and insisted that these must not be sacrificed to ideologies or personal and group interests, that ethnic quotas should give way to meritocracy and citizenship rights, and that sustained work is needed to build a mindset of national understanding and unity.
A core theme was that citizens' rights and human dignity are the pillars of lasting peace, progress and national unity, and that transitional justice is a precondition for permanent peace and stability — not only a tool of national reconciliation but a way to restore lost dignity and rebuild trust between the people and national institutions.
The meeting also highlighted the active role of women and youth in decision-making and reconstruction, calling for national pressure to restore women's rights — especially the rights to education and work — and for a culture of responsibility to be embedded in society.
At the close, participants agreed to continue the National Dialogue in Hamburg, other world cities and inside Afghanistan, and a volunteer working group of dozens of participants was formed to coordinate the next steps — demonstrating that the Afghan diaspora, with cohesion, collective wisdom and commitment to human values, can play an effective role in shaping Afghanistan's destiny.
گزارش مطبوعاتی: گام مهم دیاسپورای افغانها برای آینده افغانستان – نشست «مرکهء ملی» در هامبورگ
هامبورگ، آلمان – در تاریخ ۴ اکتوبر ۲۰۲۵، شهر هامبورگ میزبان یکی از مهمترین گردهماییهای دیاسپورای افغانها بود؛ نشستی تحت عنوان «گفتمان/ مرکهء ملی» برگزار گردید. این نشست با حضور بیش از صد تن از شخصیتهای برجسته علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی افغانهای مقیم خارج، بهویژه زنان و جوانان، نقطهی عطفی در تلاشهای همگانی برای یافتن راهحلهای عملی جهت برونرفت از بحران افغانستان محسوب میشود.
نکات برجسته نشست:
1. تشکیل ساختارهای هماهنگ برای دیاسپورا
شرکتکنندگان بر ضرورت ایجاد هستههای «مرکهء ملی» در شهرهای مختلف جهان تأکید کردند تا این نهاد به آدرس مرکزی برای انعکاس نظریات، خواستهها و نگرانیهای ملت افغانستان تبدیل شود. این ساختارها قرار است زمینهساز یک «جرگه ملی» در خارج از کشور باشند که با حمایت سازمان ملل متحد، صدای واحد افغانها را در سطح بینالمللی نمایندگی کند.
2. تقدم منافع ملی بر ایدیالوژی و گروهگرایی
در فضای پرچالش کنونی افغانستان، اشتراککنندگان خواستار تعریف مشترک منافع ملی شدند و تأکید کردند که منافع ملی نباید قربانی ایدیالوژیها و منافع شخصی و گروهی شود. جای سهمیههای قومی باید با شایستهسالاری و حقوق شهروندی پر شود و ذهنیتسازی برای تفاهم و وحدت ملی بهصورت مداوم ادامه یابد.
3. عدالت انتقالی، حقوق شهروندی و کرامت انسانی؛ ستونهای صلح پایدار
یکی از محورهای اساسی نشست «مرکهء ملی» تأکید بر ضرورت رعایت حقوق شهروندی و حفظ کرامت انسانی بهعنوان پایههای صلح، پیشرفت و وحدت ملی بود. اشتراککنندگان بر این نکته تأکید کردند که احترام به حقوق فردی و اجتماعی باید در صدر اولویتهای ملی قرار گیرد تا اعتماد عمومی بازسازی شده و زمینه برای مشارکت گسترده و فراگیر شهروندان فراهم گردد.
در کنار آن، تحقق عدالت انتقالی بهعنوان پیششرط صلح و ثبات دایمی در افغانستان مطرح شد. شرکتکنندگان باور داشتند که عدالت انتقالی نه تنها ابزار آشتی ملی، بلکه راهی برای بازگرداندن کرامت از دسترفته و ایجاد بنیادهای اعتماد میان مردم و نهادهای ملی می باشد.
4. نقش فعال زنان و جوانان
یکی دیگر از محورهای کلیدی نشست، برجستهسازی نقش زنان و جوانان در روند تصمیمگیری و بازسازی افغانستان بود. شرکتکنندگان خواستار فشار ملی برای احیای حقوق زنان، بهویژه حق آموزش و کار شدند و تأکید کردند که فرهنگ مسئولیتپذیری باید در جامعه نهادینه گردد.
نتیجهگیری و اقدامات بعدی
در پایان نشست، توافق جمعی بر ادامه روند «مرکهء ملی» در هامبورگ و سایر شهرهای جهان و داخل افغانستان حاصل شد. بهمنظور پیگیری این اهداف، یک کارگروه داوطلبانه متشکل از دهها تن از اشتراککنندگان تشکیل گردید تا هماهنگیهای لازم را برای گامهای بعدی فراهم سازد.
این نشست نشان داد که دیاسپورای افغانها نه تنها دغدغهی آینده کشور را دارند، بلکه با انسجام، خرد جمعی، و تعهد به ارزشهای انسانی میتوانند نقش مؤثری در تعیین سرنوشت افغانستان ایفا کنند.
هامبورګ، جرمني – د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په ۴مه نېټه، د جرمني هامبورګ ښار د افغان ډیاسپورا د یوې ډېرې مهمې غونډې کوربه و؛ په دې ناسته کې شاوخوا سل تنو علمي، فرهنګي، سیاسي او ټولنیزو شخصیتونو، په ځانګړي ډول ښځو او ځوانانو، ګډون درلود. دا ناسته د افغانستان د بحران د حل لپاره د عملي لارو چارو د موندلو په موخه یو مهم ګام وبلل شو.
د ناستې مهم ټکي:
۱. د ډیاسپورا همغږي او د ملي جرګې اړتیا؛
ګډونوالو ټینګار وکړ چې باید د نړۍ په بېلابېلو ښارونو کې د ملي مرکې هستې او څانګې جوړې شي، تر څو دا بنسټ د افغان ملت د نظریاتو، غوښتنو او اندېښنو د انعکاس لپاره په یو ملي آدرس بدل شي. غوښتنه وشوه، چې دا جوړښتونه باید د یوې ملي جرګې د جوړېدو زمینه برابره کړي، چې د ملګرو ملتونو په ملاتړ، په نړیواله کچه د افغانانو د ملي ارادې استازیتوب وکړي.
۲. د ملي ګټو لومړیتوب پر ډلهییزو ګټو او ایډیالوژیو؛
په افغانستان کې د روانو ستونزو او بحرانونو په فضا کې، ګډونوالو د ملي ګټو د ګډ تعریف غوښتنه وکړه او ټینګار یې وکړ چې ملي ګټې باید د شخصي او ډلهییزو ګټو او ایډیالوژیو قرباني نه شي. د قومي سهمیهبنديو ځای باید شایستهسالاري ونیسي او د ملي تفاهم او یووالي لپاره باید دوامداره ذهنیتسازي وشي.
۳. انتقالي عدالت، د شهروندۍ حقونه او انساني کرامت؛ د تلپاتې سولې بنسټونه
د ناستې له مهمو محورونو څخه یو هم د وګړو د اساسي حقونو رعایت او د انساني کرامت ساتنه وه، چې د سولې، پرمختګ او ملي یووالي بنسټونه وبلل شول. ګډونوالو ټینګار وکړ چې د فردي او ټولنیزو حقونو درناوی باید د ملي لومړیتوبونو په سر کې وي، تر څو د خلکو باور بېرته راژوندی شي او د ملي مشارکت زمینه برابره شي.
همداراز، د انتقالي عدالت تحقق د تلپاتې سولې او ثبات لپاره یو اساسي شرط وبلل شو. ګډونوالو باور درلود چې انتقالي عدالت نه یوازې د ملي پخلاینې اړتیا ده، بلکې د ژوبل شوي کرامت د بیارغاونې او د خلکو او ملي بنسټونو ترمنځ د باورونو د احیا لار ده.
۴. د ښځو او ځوانانو فعال رول؛
د ناستې یو بل مهم محور د ښځو او ځوانانو رول ته ځانګړې پاملرنه وه. ګډونوالو د ښځو د حقونو، په ځانګړي ډول د زدهکړې او کار حق، د احیا لپاره د ملي او نړیوال فشار غوښتنه وکړه، او ټینګار یې وکړ چې د مسئولیتمننې فرهنګ باید په ټولنه کې بنسټیز شي.
پایله او راتلونکې ګامونه
د ناستې په پای کې، ګډونوالو په هامبورګ او د نړۍ په نورو ښارونو او هېواد کې دننه د ملي مرکې د دوام غوښتنه او پرېکړه وکړه. د دې موخو د تعقیب لپاره، د لسګونو رضاکارو په ګډون د هامبورګ په کچه یوه کارډله جوړه شوه تر څو د راتلونکو ګامونو لپاره لازمې همغږۍ رامنځته کړي.
د هامبورګ ناستې دا وښوده چې افغان ډیاسپورا نه یوازې د هېواد د راتلونکي په اړه اندېښنه لري، بلکې انسجام، ګډ عقل او انساني ارزښتونو ته د ژمنتیا له لارې کولی شي د افغانستان د برخلیک په ټاکلو کې مهم رول ولوبوي.