Afghan National Dialogue Meeting Held in Torontoنشست گفتمان ملی « مرکهءملی» افغان‌ها در تورنتو برگزار شدد «ملي مرکې» ناسته په تورنتو کې ترسره شوه

On 14 September 2025, an important National Dialogue (Mili Maraka) meeting was convened by Mehwar-e-Milli in Toronto, attended by dozens of prominent Afghan figures from Ontario and other Canadian cities, with the active participation of women and youth, to assess Afghanistan's current challenges and priorities and to propose practical solutions.

Participants deliberated in seven specialist groups on key topics including the political, security, economic, educational, social and human rights situation; the results showed broad convergence of views, with a shared demand for a legitimate system, respect for citizens' fundamental rights — especially women's rights — improved psychological security, investment in economic infrastructure and the restoration of education, particularly for girls.

Two central demands emerged: that preparations be made for a global Loya Jirga of Afghans, and that violations of citizens' fundamental rights — above all girls' right to education — end immediately.

Highlights of the meeting included strengthening national solidarity among Afghans abroad, emphasising women's equal participation in political, social and educational structures, the proposal to develop these dialogues into a worldwide Loya Jirga gathering Afghan views from across the globe, and the need for a comprehensive national roadmap covering political reform, economic reconstruction, educational development and social justice.

Participants also stressed harnessing the expertise, experience and resources of the diaspora for the country's reconstruction, building a legitimate and law-based system with national and international legitimacy, a constitution and women's active participation, overcoming the economic crisis through sound investment and global economic ties, and ensuring inclusive modern education and fundamental freedoms.

At the close, participants called for the continuation of these dialogues, and Mehwar-e-Milli announced that it is working on a plan to gather Afghans' views and solutions and ultimately transform these dialogues into an inclusive Loya Jirga that can transparently chart the future of Afghanistan and its people.

خواسته های مهم شرکت کنندګان:

- آمادگی برای يک لویه جرگه جهانی افغان ها گرفته شود

- نقض حقوق اساسی اتباع به ويژه حق آموزش دختران فوراً پايان يابد

تورنتو، کانادا – در تاریخ ۱۴ سپتمبر ۲۰۲۵، نشست مهمی تحت عنوان «گفتمان/ مرکهء ملی» از سوی محور ملی در شهر تورنتو برگزار گردید که در آن ده‌ها تن از شخصيت های برجسته و صاحب نظر افغان مقیم ایالت انتاریو و سایر شهر های کانادا شرکت کردند. این نشست با حضور فعال زنان و جوانان، با هدف بررسی چالش ها و اولویت‌های کنونی افغانستان و ارائه راه‌حل‌های عملی برای برون رفت از بحران و بهبود وضعیت کشور برگزار شد.

در این گردهمایی، شرکت‌کنندگان در قالب ۷ گروه تخصصی به بحث و تبادل نظر پیرامون موضوعات کلیدی چون وضعیت سیاسی، امنیتی، اقتصادی، آموزشی، اجتماعی و حقوق بشر پرداختند. نتایج این گفت‌وگوها نشان داد که دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان در بسیاری موارد هم‌سو بوده و خواست مشترک آنان ایجاد یک نظام مشروع، رعايت حقوق اساسی اتباع به ويژه حقوق زنان، بهبود امنیت روانی، سرمایه‌گذاری بر زیربناهای اقتصادی و احیای محیط آموزشی در افغانستان به خصوص برای دختران است.

نکات برجسته نشست:

- تقویت همبستگی ملی در خارج از کشور: نشست تورنتو نشان داد که افغان‌های مقیم خارج از کشور می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به آینده افغانستان ایفا کنند، از طریق همفکری، شبکه‌سازی و ارائه راه‌حل‌های عملی.

- تأکید بر مشارکت زنان: حضور پررنگ زنان در این نشست، نمادی از خواست عمومی برای مشارکت برابر آنان در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و آموزشی افغانستان بود.

- پیشنهاد تشکیل لویه جرگه جهانی افغان‌ها: شرکت‌کنندگان خواستار آن شدند که این گفت‌وگوها به یک لویه جرگه جهانی تبدیل شود تا دیدگاه‌های افغان‌ها از سراسر جهان گردآوری و در تصمیم‌گیری‌های کلان ملی دخیل گردد.

- ضرورت تدوین نقشه راه ملی: پیشنهاد شد که یک نقشه راه جامع برای آینده افغانستان تدوین گردد که شامل اصلاحات سیاسی، بازسازی اقتصادی، توسعه آموزشی و عدالت اجتماعی باشد.

- استفاده از ظرفیت دیاسپورا: تأکید شد که جامعه افغان‌های مهاجر می‌تواند با تخصص، تجربه و منابع خود در بازسازی کشور نقش کلیدی ایفا کند.

- ايجاد نظام مشروع و قانونمند: تأکید بر ایجاد حکومتی مبتنی بر خواست مردم، دارای مشروعیت ملی و بین‌المللی، قانون اساسی و مشارکت فعال زنان.

- تأمین امنیت روانی: نیاز به تأمین امنیت روانی از طریق ایجاد نظامی فراگیر که همه اقشار جامعه را نمایندگی کند.

- برون رفت از بحران اقتصادی: بازسازی بنیادهای اقتصادی، سرمایه گذاری سالم روی منابع و تقویت روابط اقتصادی با جهان برای کاهش بیکاری و فقر.

- آموزش فراگیر برای همه: تمرکز بر آموزش‌های عصری، فراهم‌سازی زمینه تحصیل برای دختران و بازنگری در نصاب آموزشی و جلوگیری از مداخلات ایدیالوژیک.

- تأمین حقوق اساسی: ارتقای آگاهی عامه، تقویت نقش زنان و دختران در جامعه، و تأمین آزادی‌های فردی، آزادی بیان و عدالت اجتماعی.

در پایان نشست، شرکت‌کنندگان خواستار ادامه این روند گفت‌وگوها شدند تا زمینه برای تدوین دیدگاه‌های روشن و راه‌حل‌های عملی برای آینده افغانستان فراهم گردد. محور ملی نیز اعلام کرد که این نشست‌ها در کشورهای دیگر نیز برگزار شده و تلاش دارد این روند را به کشورهایی که تاکنون میزبان چنین نشست‌هایی نبوده‌اند، گسترش دهد.

محور ملی در حال کار روی طرحی است که بتواند دیدگاه‌ها و راه‌حل‌های افغان‌ها را گردآوری کرده و در نهایت این گفت‌وگوها را به یک لویه جرگه فراگیر تبدیل کند؛ جرگه‌ای که بتواند آینده افغانستان و مردم آن را به‌گونه‌ای شفاف ترسیم نماید.

د ګډونوالو مهمې غوښتنې:

- د افغانانو لپاره د یوې نړیوالې لویې جرګې د جوړېدو لپاره دې چمتووالی ونیول شي

- د اتباعو له اساسي حقونو، په ځانګړي ډول د نجونو د زده‌کړې له حق څخه دې سرغړونه سمدستي پای ومومي

تورنتو، – د ۲۰۲۵ کال د سپتمبر په ۱۴مه نېټه، د ملي محور له خوا د کاناډا په تورنتو ښار کې د «ملي مرکې» مهمه ناسته ترسره شوه. په دې ناسته کې د کاناډا له انتاريو ايالت او نورو ښارونو څخه په لسګونو پياوړو افغان شخصیتونو، پوهانو او فعالانو ګډون کړی وو. دا ناسته د ښځو او ځوانانو له فعال حضور سره، د افغانستان د روانو ننګونو او لومړیتوبونو د ارزونې او د عملي حللارو د وړاندې کولو په موخه جوړه شوې وه.

په دې غونډه کې ګډونوالو په ۷ تخصصي ګروپونو کې د سیاسي، امنیتي، اقتصادي، تعلیمي، ټولنیزو او بشري حقونو موضوعاتو په اړه بحثونه وکړل. د بحثونو پایلې ښيي چې د ګډونوالو نظریات په ډېرو برخو کې سره ورته او همغږي وو، او د دوی ګډه غوښتنه دا وه چې یو مشروع نظام رامنځته شي، د اتباعو اساسي حقونه په ځانګړي ډول د ښځو حقونه رعایت شي، رواني امنیت ښه شي، پر اقتصادي بنسټونو پانګونه وشي، او د زده‌کړې چاپېریال په ځانګړي ډول د نجونو لپاره بېرته احیا شي.

د ناستې مهم ټکي:

- له هېواد بهر د ملي همغږۍ اړتيا: ناستې وښوده چې بهر مېشته افغانان کولای شي د همغږۍ، شبکه جوړونې او عملي حللارو له لارو په وړاندې کولو سره د افغانستان د راتلونکي په جوړولو کې مهم رول ولوبوي.

- د ښځو پر مشارکت ټيڼګار: د ښځو فعال حضور د دې ناستې یو مهم ټکی و، چې په سیاسي، اقتصادي، ټولنیزو او تعلیمي بنسټونو کې د د دوی د برابرې ونډې په اړه د ولسي ارادې او غوښتنې څرګندونه کوي.

- د نړیوالې لویې جرګې وړاندیز: ګډونوالو غوښتنه وکړه چې دا بحثونه باید ورو ورو د یوې نړیوالې لویې جرګې بڼه غوره کړي، تر څو د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه د افغانانو نظریات راټول شي او د ملي پرېکړو بڼه غوره کړي.

- د ملي لارنقشې اړتیا: وړاندیز وشو چې د افغانستان د راتلونکي لپاره یوه جامع لارنقشه جوړه شي، چې سیاسي اصلاحات، اقتصادي بیا رغونه، تعلیمي پراختیا او ټولنیز عدالت پکې شامل وي.

- د افغان ډياسپورا د ظرفیتونو انسجام: ټینګار وشو چې مهاجر افغانان کولای شي د خپل تخصص، تجربې او منابعو له لارې د هېواد په بیا رغونه کې مهم رول ولوبوي.

- د مشروع او قانونمند نظام جوړول: د داسې حکومت پر جوړېدو ټيڼګار وشو، چې د ټولو خلکو لپاره د منلو وړ وي، ملي او نړیوال مشروعیت ولري، اساسي قانون ولري او د ښځو فعاله ونډه تضمین کړي.

- د رواني امنیت تأمین: د يوه ټول‌ګډوني نظام له لارې د رواني امنیت د تأمین اړتیا غوښتنه وشوه، داسې چې ټول قشرونه پکې خپل ځان وويني.

- له اقتصادي بحران څخه وتل: د اقتصادي بنسټونو بیا رغونه، پر اقتصادي سرچينو سالمه پانګونه او له نړۍ سره د اقتصادي اړیکو پیاوړتیا، تر څو بې‌کاري او فقر له منځه لاړ شي.

- پراخ تعلیمي فرصتونه: پر عصري زده‌کړو تمرکز، نجونو ته د زده‌کړې زمینې برابرول، د نصاب بیاکتنه او د ایدیالوژیکو مداخلو مخنیوی.

- د اساسي حقونو تأمین: د عامه پوهاوي لوړول، د ښځو او نجونو رول پیاوړتیا، او د فردي آزادۍ، د بیان آزادۍ او ټولنیز عدالت تأمین.

د ناستې په پای کې ګډونوالو ټینګار وکړ چې دا ډول ملي مرکې باید دوام ومومي، تر څو افغانان وکولای شي د خپل هېواد د راتلونکي لپاره واضح نظریات او عملي حللارې وړاندې کړي. ملي محور هم اعلان وکړ چې دا ډول ناستې په نورو هېوادونو کې هم ترسره شوې دي، او هڅه کوي دا پروسه هغو هېوادونو ته هم وغځوي چې تر اوسه پکې دا ډول ناستې نه دي شوې.

ملي محور هڅه کوي چې د افغانانو نظریات او حللارې راټولې کړي، او په پای کې دا ملي مرکه په یوه لویه جرګه بدله کړي؛ داسې جرګه چې د افغانستان او افغانانو راتلونکی په شفاف ډول ترسیم کړي.