The first National Dialogue meeting in Melbourne, Australia, was held with a large number of political, academic and cultural figures and civil activists, who engaged in deep discussions on the country's fundamental problems, identified priorities and put forward practical solutions.
The meeting was hosted and moderated by Mr. Naqib Momand; Dr. Khusraw Yusufzai opened with a Quran recitation, and after the national anthem, senior organiser Mr. Mumtaz Amin delivered the opening address, declaring that “today we witness the beginning of a new chapter for Afghanistan's future — a chapter founded on national unity, national cohesion and national consensus”, and describing the National Dialogue as an independent, people-driven, Afghan-led initiative whose mission is to rebuild trust, strengthen unity and create a national platform where every Afghan's voice is heard.
Dr. Ajab Noor then explained the goals, vision and principles of the National Dialogue, its work so far and its future plans, stressing that it is not merely talk but a popular movement seeking a credible platform for national dialogue, a culture of tolerance and mutual respect, the ground for lasting peace, stability and social justice, and ultimately a legitimate and inclusive system based on the national will; guest speaker Mr. Samiullah Safi urged that the process be protected from foreign and factional influence, and Mr. Jawid Maqsudi recited a heartfelt poem in support of national unity.
In the second part, in-depth discussions moderated by Dr. Nasir Malakzai, Ms. Mahbooba Babakarkhel and Mr. Jawid Maqsudi covered three main axes: the country's fundamental problems — including the absence of a legitimate system and constitution, ethnic discord and social mistrust, human rights violations (especially restrictions on women's education and work), the school-versus-madrasa divide, economic crisis, unemployment, mass migration and the plight of refugees in Pakistan and Iran; practical solutions — including a structured framework for national dialogue, a roadmap towards political consensus and a Loya Jirga, a culture of trust and mutual acceptance, economic infrastructure and job creation, and a common national address with a united voice; and the role of the Afghan diaspora — combating prejudice, building coordination networks among Afghan associations in Australia, creating specialist networks, conveying Afghans' voice to international bodies, championing women's rights and girls' education, and expanding National Dialogue branches to other Australian cities.
Summing up, Dr. Nasir Malakzai highlighted the absence of the rule of law, discord and prejudice, and the ban on girls' education as the key challenges; participants voiced deep concern over political isolation, poverty, unemployment and human rights violations, affirmed that national unity, coordination and cohesion can end the country's fundamental problems, and decided to establish National Dialogue branches in Melbourne and other Australian cities.
This was the eleventh National Dialogue meeting, following the series previously held in London, Berlin, Sacramento, Cologne, Birmingham, Hamburg, Toronto, Walsall and Frankfurt — let us write Afghanistan's future together!
نخستین نشست گفت¬مان ملی در شهر ملبورنِ استرالیا با حضور شمار زیادی از شخصیتهای سیاسی، علمی، فرهنگی و فعالان مدنی برگزار شد. اشتراککنندگان دربارهٔ مشکلات بنیادی کشور بحثهای عمیق انجام دادند، اولویتها را مشخص ساختند و برای حل چالشها راهحلهای عملی و اساسی ارائه کردند.
نشست با سخنان خوشآمدیدِ گرداننده و میزبان جلسه، آقای نقیب مومند، آغاز شد. داکتر خسرو یوسفزی با تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم جلسه را تبرک بخشید و پس از نواختهشدن سرود ملی، مسئول ارشد تنظیم نشست، آقای ممتاز امین، سخنرانی افتتاحیهٔ خود را ایراد نمود. آقای امین در سخنانش گفت: «امروز ما شاهد آغاز فصل تازهای برای آیندهٔ افغانستان هستیم؛ فصلی که بنیاد آن بر وحدت ملی، انسجام ملی و اجماع ملی استوار است.»
او افزود که گفت¬مان ملی «مرکهٔ ملی» یک روند مردمی، مستقل و به ابتکار خود افغانهاست؛ ابتکاری که هدف آن ایجاد تفاهم و همبستگی میان همهٔ افغانها برای ساختن افغانستانی مستقل، سربلند و پیشرفته میباشد. به گفتهٔ آقای امین، مأموریت مرکهٔ ملی روشن است: بازسازی اعتمادها، تقویت وحدت میان مردم، و ایجاد یک پلتفرم ملی که در آن صدای هر افغان شنیده شود و هر شهروند در سرنوشت کشورش نقش فعال داشته باشد.
اهداف و رویکرد مرکهٔ ملی
در بخش نخست نشست، داکتر عجبنور اهداف، چشمانداز و اصول گفت¬مان ملی را تشریح کرد، بر کارهای انجامشده و برنامههای آینده روشنی انداخت و تأکید نمود که این روند برای ایجاد وحدت، هماهنگی و اجماع ملی میان افغانها در سطح ملی و بینالمللی آغاز شده است. او گفت که گفت¬مان ملی تنها گفتوگو نیست، بلکه یک حرکت مردمی است که هدف آن ایجاد یک پلتفرم معتبر برای گفتوگوهای ملی، ترویج فرهنگ دیالوگ، مدارا، پذیرش و احترام متقابل، فراهمسازی زمینهٔ صلح پایدار، ثبات و عدالت اجتماعی، و در نهایت ایجاد یک نظام مشروع و همهشمول بر اساس ارادهٔ ملی میباشد.
پس از آن، مهمان جلسه از ایالت جنوبی استرالیا، آقای سمیعالله صافی، سخنان کوتاهی ایراد کرد و تأکید نمود که این روند که به ابتکار مردم آغاز شده، باید از نفوذ بیگانگان و گروههای خاص مصون نگهداشته شود تا بتواند زمینهٔ قطع هرگونه مداخلهٔ دشمنان را در امور کشور¬مان فراهم سازد.
در پایان بخش نخست، آقای جاوید مقصودی شعری پُر احساس در حمایت از وحدت ملی قرائت کرد که با استقبال گرم اشتراککنندگان روبهرو شد.
بحثها و تحلیلها
در بخش دوم نشست، به مدیریت داکتر نصیر ملکزی، بانو محبوبه بابکرخیل و آقای جاوید مقصودی، بحثهای تخصصی و عمیق در سه محور اصلی انجام شد:
۱. مشکلات بنیادی کشور
اشتراککنندگان مهمترین چالشهای کنونی کشور را چنین برشمردند:
ـ نبود نظام مشروع و قانون اساسی
ـ تعصبات، بیاعتمادی اجتماعی و ضعف وحدت ملی
ـ نقض حقوق بشر، بهویژه محدودیت بر آموزش و کار زنان
ـ تقابل میان مکتب و مدرسه (آموزش دینی و عصری)
ـ بحران اقتصادی، بیکاری و موج گستردهٔ مهاجرت
ـ بحران مهاجرین، بهویژه وضعیت نامناسب افغانها در پاکستان و ایران
۲. راهحلها و پیشنهادها
برای حل چالشها، اشتراککنندگان پیشنهادهای عملی زیر را مطرح کردند:
ـ ایجاد یک چارچوب منظم برای گفتوگوهای ملی
ـ تدوین نقشهٔ راه برای اجماع سیاسی و فراهمسازی زمینهٔ برگزاری یک لویهجرگه
ـ تقویت فرهنگ اعتماد، وحدت، احترام متقابل و پذیرش یکدیگر میان افغانها
ـ ایجاد زیر¬ساخت¬های اقتصادی و فرصتهای کاری برای کاهش مشکلات اقتصادی
ـ ایجاد یک آدرس مشترک ملی و دستیابی به یک صدای واحد و موضع مشترک
۳. نقش دیاسپورای افغان
اشتراککنندگان تأکید کردند که افغانهای مقیم بیرون از کشور باید به موارد زیر توجه کنند:
ـ مبارزه با هرگونه تعصب و تلاش منظم برای ایجاد وحدت ملی و صدای مشترک در میان دیاسپورا
ـ ایجاد شبکهٔ هماهنگی و همکاری میان انجمنها، نهادها و شوراهای افغانی در استرالیا
ـ ایجاد شبکههای تخصصی برای حل مشکلات
ـ رساندن صدای افغانها به نهادهای بینالمللی و جلب حمایت برای حل چالشها
ـ تلاش برای تأمین حقوق زنان و یافتن راهکارهای عملی برای آموزش دختران
ـ گسترش شاخههای گفت¬مان ملی « مرکهٔ ملی» به سایر شهرهای استرالیا
در پايان بحث ها داکتر نصير ملکزی فشرده بحث را ارائه نمود و نبود حاکميت قانون، موجودیت نفاق و تعصبات، و ممنوعيت آموزش دختران را به حیث چالش¬های مهم برجسته نمود.
جمعبندی و نتیجهگیری
اشتراککنندگان نسبت به انزوای سیاسی، فقر و بیکاری، و نقض حقوق بشر—بهویژه محدودیت بر آموزش و کار زنان—در افغانستان ابراز نگرانی عمیق کردند و تأکید نمودند که وحدت ملی، هماهنگی و انسجام میتواند به مشکلات بنیادی کشور پایان دهد.
نشست تصمیم گرفت که شاخههای گفت¬مان ملی در ملبورن و سایر شهرهای استرالیا ایجاد شود تا تلاشهای افغانها منسجمتر و مؤثرتر گردد.
این نشست یازدهمین نشست مرکهٔ ملی بود و در ادامهٔ سلسلهنشستهایی برگزار شد که پیش از این در شهرهای لندن، برلین، سکرمنتو، کولن، برمینگهام، هامبورگ، تورنتو، والسال و فرانکفورت دایر شده بودند.
بيائيد آينده¬ی افغانستان را با هم بنويسيم!
د اسټراليا په ملبورن ښار کې د ملي مرکې لومړۍ ناسته د ګڼ شمېر سیاسي، علمي، فرهنګي شخصیتونو او مدني فعالانو په ګډون ترسره شوه. ګډونوالو د هېواد پر بنسټيزو ستونزو ژور بحثونه وکړل، لومړيتوبونه يې په ګوته کړل او د ستونزو د حل لپاره يې عملي او بنیادي حل¬لارې وړاندې کړې.
ناسته د ښاغلي نقیب مومند په کوربه¬توب او هرکلي سره پيل شوه. ډاکتر خسرو يوسفزي د قرآن پاک د څو مبارکو ايتونو له تلاوت سره غونډه منوره کړه او ورپسې د ملي سرود تر غږولو وروسته د غونډې مشر سمبالګر ښاغلي ممتاز امین خپله پرانيستونکې وينا واوروله. ښاغلي امین په خپلو خبرو کې وويل، چې: « نن موږ د افغانستان د راتلونکې لپاره د یوه نوي فصل د پیل شاهدان یو. هغه فصل چې بنسټ یې پر ملي یووالي، ملي انسجام او ملي اجماع ولاړ دی.» ښاغلي امین زیاته کړه چی، «ملي مرکه» د افغانانو په مشرۍ او د افغانانو لپاره یو خپلواک ولسي بهیر دی، داسې يو نوښت دی چې موخه یې د یو خپلواک، سرلوړي او پرمختللي افغانستان لپاره د ټولو افغانانو ترمنځ د تفاهم او يووالي رامنځته کول دي. د امين صيب په وينا، چې د ملي مرکې ماموریت روښانه دی: د باورونو بیا رغونه، د ولسونو ترمنځ د یووالي ټینګښت، او د داسې ملي پلاټفورم رامنځته کول، چې د هر افغان غږ واورېدل شي او هر افغان د خپل هېواد په برخلیک کې فعاله ونډه ولري.
د ملي مرکې موخې او تګلوری
په لومړۍ برخه کې، ډاکټر عجبنور د ملي مرکې موخې، لرلید او اصول بیان کړل، په ترسره شويو کارونو او راتلونکو پلانونو يې رڼا واچوله او ټینګار یې وکړ چې دا بهیر په ملي او نړيواله کچه د افغانانو ترمنځ د یووالي، همغږۍ او ملي اجماع د رامنځته کولو لپاره پیل شوی دی. د ده په وينا ملي مرکه یوازې خبرې نه دي، بلکې یو داسې ولسي غورځنګ دی چې موخې یی په ملي کچه د خبرو اترو د يوه معتبر پلټفورم رامنځته کول؛ د ډيالوګ، خبرو، زغم، يو بل مننې او درناوي د فرهنګ روزل؛ د ډاډمنې سولې، ثبات او ټولنيز عدالت لپاره د لارې هوارول؛ او بالآخره د ملي ارادې د تمثيل له لارې د يوه ټولمنلي او مشروع نظام جوړول دي.
ورپسې له جنوبي اسټراليا څخه راغلي مېلمه ښاغلی سميع الله صافي لنډې خبرې وکړې او ټيڼګار يې وکړ، چې دغه بهير چې د هېوادوالو په نوښت پيل شوی، بايد د پرديو او ځانګړيو ډلو له اغېز څخه خوندي وساتل شي او په دې توګه د دې جوګه شي چې زموږ له هېواد څخه د هر ډول دښمنانو لاسونه پرې کړي.
د لومړۍ برخې په پای کې ښاغلي جاوېد مقصودي د ملي يووالي د هڅولو لپاره له احساساتو ډک شعر ولوستلو، چې د ګډونوالو له تاوده هرکلي سره مخامخ شو.
بحثونه او تحلیلونه
د ناستې په دوهمه برخه کې د ډاکټر نصیر ملکزي، اغلې محبوبه بابکرخېل او ښاغلي جاويد مقصودي په مدیریت ژور او تخصصي بحثونه ترسره شول. دا بحثونه په درېیو اصلي محورونو کې متمرکز وو:
۱. د هېواد بنسټیزې ستونزې
ګډونوالو د هېواد د اوسني وضعیت په اړه لاندې مهمې ستونزې یادې کړې:
ـ د مشروع نظام او اساسي قانون نشتوالی
ـ قومي نفاق، ټولنیزه بېباوري او د ملي یووالي کمزورتیا
ـ د بشري حقونو نقض، په ځانګړي ډول د ښځو د تعلیم او کار محدودیت
- د ښوونځي او مدرسې تر منځ ( ديني او عصري زده کړې) تقابل
ـ اقتصادي بحران، بېکاري او پراخ مهاجرتونه
ـ د مهاجرینو کړکېچ، په ځانګړي ډول په پاکستان او ايران کې د افغانانو ناوړه وضعیت
۲. حللارې او وړاندیزونه
ګډونوالو د ستونزو د حل لپاره لاندې عملي وړاندیزونه مطرح کړل:
ـ په ملي کچه د خبرو اترو د یو منظم چوکاټ جوړول
ـ د سیاسي اجماع لپاره د لارنقشې جوړول او د يوې لويې جرګې لپاره د زمينې برابرول
ـ د افغانانو ترمنځ د باور، یووالي، متقابل احترام او يوبل منلو فرهنګ پیاوړي کول
ـ د اقتصادي ستونزو د کمولو لپاره د اقتصادي بنسټونو او کاروباري فرصتونو رامنځته کول
ـ د افغانانو د يوه ګډ ملي ادرس جوړول او د يوه ګډ غږ او دريځ موندل
۳. د افغان ډیاسپورا رول
ګډونوالو ټینګار وکړ چې افغان ډياسپورا يا بهر مېشته افغانان بايد لاندې برخو ته پام وکړي:
ـ د هر ډول تعصباتو پر وړاندې مبارزه او د افغان ډياسپورا په کچه د ملي يووالي او ګډ غږ او دريځ لپاره منظمې هڅې
ـ په اسټراليا کې د افغاني ټولنو، بنسټونو او شوراګانو تر منځ د همغږۍ او همکارۍ نېټورک جوړول
ـ د ستونزو د حل لپاره د تخصصي شبکو جوړول
ـ نړیوالو مراجعو ته د افغانانو د غږ رسول او د ستونزو په حل کې د ملاتړ غوښتنه
- د ښځو د حقونو لپاره مبارزه او د نجونو د تعليم لپاره د عملي لاروچارو موندل
- د اسټراليا نورو ښارونو ته د ملي مرکې د څانګو غځول
د بحثونو په پای کې ډاکتر نصير ملکزي د بحثونو نچوړ وړاندې کړ او د قانون د واکمنۍ نشتوالی، تعصب او ملي نفاق، او د نجونو پر زده کړو بنديزونه مهمې ستونزې وبللې.
لنډیز او پایله
ګډونوالو د هېواد پر سياسي انزوا، فقر او بېکارۍ او د بشري حقونو پر نقض ( په ځانګړي ډول د ښځو پر تعلیم او کار بنديزونه) ژوره اندېښنه څرګنده کړه او ټینګار يې وکړ، چې ملي يووالی، همغږي او انسجام کولای شي د هېواد بنسټيزو ستونزو ته د پای ټکی کېږدي.
غونډې پرېکړه وکړه چې د ملي مرکې څانګې به په ملبورن او د استرالیا په نورو ښارونو کې جوړېږي، ترڅو د افغانانو هڅې لا منسجمې او اغېزناکې شي.
دا ناسته د ملي مرکې يولسمه ناسته وه او د هغو پرلهپسې غونډو په تسلسل ترسره شوه، چې تر دې وړاندې په لندن، برلین، سکرمنتو، کولن، برمینګهم، هامبورګ، تورنتو، والسال او فرانکفورت ښارونو کې ترسره شوې دي.
راځئ چې د افغانستان راتلونکی په ګډه ولیکو!